شيرهء خارخسك هر يك شش ماشه گلاب عرق كيوره شربت بزورى بارد هر يك دو توله داخل كردن بنوشند و رسوت سه ماشه صندل سرخ دو ماشه سورنجان يك ماشه به روغن گل سرشته ضماد نمايند . ايضاً سورنجان يك ماشه سوده به اطريفل صغير يك توله سرشته بخورند و شيرهء كاسنى نه ماشه نبات يك توله بنوشند و گاهى شيرهء خارخسك شش ماشه عرق شاهتره ده توله عوض كاسنى مىكنند . ايضاً سورنجان يك ماشه سوده به گلقند دو توله سرشته بخورند بالايش عرق عنب الثعلب عرق خارخسك هر يك پنج توله شربت بزورى بارد دو توله بنوشند . ايضاً كه با تب باشد خاكشى شش ماشه به عرق عنب الثعلب ده توله يك جوش داده شيرهء تخم خيارين شش ماشه شربت بنفشه دو توله داخل كرده بدهند . ايضاً سورنجان چار ماشه گل بنفشه هليلهء سياه تخم كاسنى هر يك شش ماشه جوشانيده نبات يك و نيم توله . ايضاً سورنجان سوده يك ماشه به اطريفل صغير يك توله سرشته تناول نمايند بعد آن شيرهء تخم خربزه شيرهء تخم كاسنى هر يك شش ماشه عرق عنب الثعلب ده توله نبات يك و نيم توله خاكشى پنج ماشه داخل كرده بنوشند و گاهى در قبض سناى مكى چار ماشه هم افزوده مىشود . ايضاً تخم خيارين كوفته نه ماشه عنب الثعلب تخم كاسنى هر يك شش ماشه گل سرخ سورنجان تخم ختمى هر يك چهار ماشه جوشانيده و صاف نموده گلقند دو توله خاكشى پنج ماشه غذا شورباى قليه با نان يا خشكه يا كهچرى . ايضاً سفوف سورنجان بارد كه بعد فصد و تنقيه به كار آيد و مجرب است سورنجان مصرى بوزيدان پوست هليله زرد مغز تخم هنداونه مغز بادام مغز تخم بادرنگ مغز تخم خيار گشنيز مقشر تخم خشخاش مساوى كوفته بيخته شكر سفيد هم چند هم آميخته هر روز شش ماشه با عرق خارشتر ده توله بخورند . ايضاً مغز تخم خيارين مغز تخم خربزه مغز تخم هندوانه تخم خشخاش تخم كاسنى تخم خرفه هر يك دو توله سورنجان بوزيدان هر واحد يك توله كوفته بيخته با شيرجات استعمال نمايند . ايضاً ضماد مخدر نافع شدت درد مفاصل حار و نقرس افيون دو درم خطمى دو درم آرد جو بيست درم به آب عنب الثعلب سبز ضماد نمايند . ايضاً عنب الثعلب تخم كاسنى تخم خطمى حضض گشنيز بنفشه هر يك دو درم آرد جو چهار درم تخم كاهو پوست خشخاش گل سرخ فوفل سورنجان تلخ گل ارمنى اقاقيا زردچوب صندل سرخ هر واحد يك درم افيون نيم درم به آب سائيده ضماد كنند . ايضاً كه در وقت هيجان درد تسكين الم كند و مجرب است افيون زعفران مساوى در شير گاو سائيده روغن گل آميخته ضماد كنند و بعضى موم هم داخل مىكنند . و اگر مغز نان ميده عوض زعفران كنند و بعد گرم شدن ضماد تبديل آن نمايند نيز در تسكين وجع بى عديل است . ايضاً كه در ابتدا معمول صندل سرخ گل خطمى حضض مكى حضض هندى هر يك شش ماشه به آب عنب الثعلب تازه ضماد نمايند و در انتها براى تحليل ورم مغز فلوس دو توله بيفزايند و گاهى بعد فصد باسليق عنب الثعلب شش ماشه آرد جو گل خطمى هر يك سه ماشه افيون سورنجان زعفران هر يك ماشه به آب مكوه سبز ضماد كرده مىشود . و اگر خواهند زنجبيل عوض زعفران كنند . ايضاً اگر از ساعد تا انگشتان درد ضربان باشد شيرهء تخم خيارين شيرهء خارخسك شربت بزورى بنوشند و اكليل الملك آرد جو گل ارمنى صندل سرخ در آب مكوه سبز سائيده ضماد نمايند . و اگر درد شانه باشد بعد فصد باسليق اطريفل با عرق شاهتره بخورانند و گاهى بعد مسهل براى درد سورنجان بيخ نى به آب عنب الثعلب تازه ضماد مىكنند . ايضاً بعد فصد سورنجان دو ماشه كاسنى كوفته شاهتره هر يك شش ماشه گل سرخ چار ماشه به عرق عنب الثعلب و عرق شاهتره هر يك نيم پاؤ جوشانيده شربت بزورى دو توله . ايضاً بعد تنقيه عناب شاهتره كاسنى كوفته گل سرخ سورنجان جوشانيده شربت بزورى غذا نان و شوربا . اقوال حذاق : [ سويدى ] سويدى گويد كه اگر قبل دخول حمام در بيت اول به آب سرد اطراف را بشويند مجرب النفع است . و اگر فوفل و صندل سفيد مساوى به گلاب سرشته و يا برگ مورد تازه يا خشك و صندل سرخ و زرد و سوده و يا صندل سرخ و سفيد و اقاقيا به آب كاهو سرشته و يا آب حى العالم صغير و صندل سرخ و فوفل و گلنار با هم سرشته و يا آب خرفه و زر ورد و صندل سفيد و سرخ و يا آب عنب الثعلب و فوفل و زر ورد و يا آب بارتنگ تازه و طراثيث و عذبه فوفل و زر ورد و يا آب برگ بنج سفيد و زر ورد و فوفل و يا عصاره لحية التيس و زر ورد و اقاقيا و عذبه به گلاب سرشته و يا گل خشخاش و گلنار و اقاقيا و مصطكى به گلاب سرشته و يا آب برگ عليق و آب لف كرم عوض گل خشخاش و گلاب و يا عذبه و اقاقيا و بزر البنج سفيد و مصطكى و گلنار به آب كاسنى و گلاب سرشته هر كدام از اين ضمادات وقت احساس وجع چهار انگشت بالاتر از موضع درد ضماد نمايند در منع حدوث وجع مفاصل مجرب من است . [ مسيحى ] مسيحى مىگويد : كه اگر خلط خون گرم كثير الكميت باشد به فصد مقدار فاضل آن اخراج نمايند و باقى را به مطبوخ هليلهء زرد و كابلى و افسنتين و شاهتره و مويز منقى و آلو بخارا و تمر هندى تعديل كنند . و اگر آنجا تب باشد آب عنب الثعلب و آب كاكنج و آب كاسنى بخيارشنبر و يا آب لبلاب مع بنفشهء خشك و شكر بنوشانند . و اگر تب ساكن شود و در مفاصل مادهء خام باقى ماند در اين آبها آب كرفس و آب باديان افزانيد بعد از آنكه در اين يك مثقال ايارج فيقرا يك شبانه روز تر كرده صاف نموده باشند . و اگر بعض اعضا مولد ماده منصب به سوى عضو آلم باشد صرف عنايت كنند تعديل و اصلاح سوء مزاج آن كه به سبب او ماده متولد مىشود و انصباب مىكند بعد از آن اعاده نمايند به تقويت نفس عضو آلم به اطليه و اضمدهء كه از شان او تقويت عضو و تحليل باشد تا تجفيف ماده حاصل شده در عضو نمايد و آن مثل حى العالم و پوست انار و سماق و جو است چون پوست انار را